This description is now only in Polish language, sorry I am a lazy man...
If you want me to translate it into English, write e-mail to:
   janusz@rexio.uci.agh.edu.pl
(this address is still valid in 1996, so don't hesitate and write to me...)
============================================================================


                        Opis gry 'IMPERATOR' dla ZX Spectrum 
                        ---- based upon a RISK type game ----
                               
                Written by Jacek Janusz - janusz@rexio.uci.agh.edu.pl

               Gr� mo�na obs�ugiwa� przy pomocy joysticka typu SINCLAIR RIGHT oraz SINCLAIR LEFT (tylko strza�) lub klawiszy 6,7,8,9,0,5 (6 - lewo, 7 - prawo, 8 - d��, 9 - g�ra, 0 - strzal, 5 - strza�). 0 oznacza strzal dla aktualnego gracza, a 5 oznacza strza� dla przeciwnika w czasie walki lub przegl�danie mapy przy zawieraniu pakt�w. Mo�liwe jest te� wykorzystanie joysticka KEMPSTON, w�wczas r�wnie� pozostaje klawisz 5 jako strza� dla przeciwnika.

               Na pocz�tku gry pojawi si� wyb�r typu joysticka, nale�y w�wczas si� zdecydowa� na dan� opcj�. Nast�pnie pojawi si� ekran z 3 napisami: 

                    1. CA�Y �WIAT 
                    2. NA ROZKAZ 
                    3. JAK NAJWI�CEJ 

               S� to opcje wyboru trzech r��nych gier, opartych na typowym IMPERATORZE. Najprostsz� i podstawow� jest gra NA ROZKAZ, kt�ra obecnie b�dzie opisana. R��nice pomi�dzy t� a innymi zostan� wypisane na ko�cu opisu. 
               Za���my wi�c, �e naci�ni�to klawisz 2, czyli wybrano gr� NA ROZKAZ. W�wczas na ekranie pojawi� si� kolejne napisy: 

                    2. LICZBA GRACZY        3 
                    3. ENERGIA ARMII        NIE 
                    4. OGRANICZENIE RUCHU   NIE 

                    S. ROZPOCZ�CIE GRY 

               Naciskaj�c klawisz 2 mo�na zmieni� liczb� graczy (od 2 do 5). Naciskaj�c 3 i 4 zmienia si� pewne opcje, o kt�rych b�dzie mowa p��niej. Powiedzmy, �e nie naciskamy ani 3, ani 4. Naciskaj�c S spowoduje si�, �e gra rozpocznie si�. Na pocz�tku nale�y poda� imiona graczy, kt�rym odpowiada� b�d� znaki graficzne (ikony). Po podaniu imion rozpoczyna si� w�a�ciwa gra NA ROZKAZ. 
               Zasady tej gry s� nast�puj�ce: 
               Og�lnie chodzi o to, aby zrealizowa� swoje cele. Kto pierwszy zdob�dzie cele, ten wygrywa. Cele nie s� znane przeciwnikom! 
               Na pocz�tku komputer losuje ka�demu uczestnikowi pa�stwa, kt�re b�dzie ten uczestnik posiada�. Je�li podzia� 42 pa�stw na uczestnik�w jest nier�wny, to komputer dodaje specjalne karty - jokery, kt�re si� p��niej przydadz�. Ka�dy uczestnik ma swoj� ikon�, kt�ra go odr��nia od innych.
               Nast�pnie uczestnicy losuj� swoje cele, kt�re musz� zrealizowa� i rozmieszczaj� swoje armie w pa�stwach. Mo�na rozmie�ci� w pa�stwie od 1 do 4 armii na pocz�tku (potem, w trakcie gry, mo�na rozmie�ci� do 999 armii w jednym pa�stwie). Na dole ekranu wida� licznik armii, kt�re jeszcze pozosta�y do rozmieszczenia. Naciskanie joysticka (lub klawiszy) w lewo lub prawo powoduje przemieszczanie si� po kolejnych pa�stwach danego gracza. Je�li ju� si� przejdzie po wszystkich pa�stwach na danym ekranie, nast�puje zmiana ekranu. S� 4 ekrany, na kt�rych jest narysowana mapa �wiata: 
               Ekran 1 - Ameryka P��nocna, Europa. 
               Ekran 2 - Europa, Azja. 
               Ekran 3 - Ameryka Po�udniowa, Afryka. 
               Ekran 4 - Afryka, Australia. 
               Ekrany zachodz� cz��ciowo na siebie. 


                    1 ---> 2 ---> 3 ---> 4 ---
                    ^                         |
                    |_________________________|

                    Rys. 1. Kolejno�� przechodzenia po ekranach,
                   je�li joystick (klawisz) jest ustawiony w prawo 
                            (je�li w lewo, to odwrotnie). 

               Rozmieszczenie armii dokonuje si� przez naci�ni�cie joysticka (klawisza) w g�r�, a pobranie armii przez naci�ni�cie joysticka (klawisza) w d��. Zako�czenie rozmieszczania wst�pnego uzyskuje si� przez naci�ni�cie strza�u, ale tylko wtedy, gdy licznik=0! 
               Gdy ju� wszyscy gracze rozmieszcz� swoje armie, nast�puje kolejne wy�wietlanie cel�w, kt�re wylosowali, bo trzeba je przecie� zna�! W�wczas cel ogl�da tylko jeden gracz, a pozostali w tym czasie musz� si� odwr�ci�, poniewa� nie wolno zna� cel�w przeciwnika! 
               Po tym przechodzi si� do w�a�ciwej gry, kt�ra dla ka�dego gracza sk�ada si� z 3 etap�w: WALKI, PRZEMIESZCZANIA i ROZMIESZCZANIA. 

                                      1. WALKA. 

               Walka jest jedyn� mo�liwo�cia, aby zdobywa� cele. Poprzez walk� zdobywa si� pa�stwa, a nast�pnie kontynenty. 
               W grze planszowej walka polega�a na tym, �e atakuj�cy i broni�cy rzucali ko��mi do gry, a nast�pnie por�wnywano uporz�dkowane ko�ci i w zale�no�ci od tego, kt�ra ko�� by�a wi�ksza, odejmowano armi� odpowiedniemu graczowi. 
               Na przyk�ad: 
               Gracz A rzuci� 5, 3, 4. Gracz B rzuci� 6, 1, 4. 
               Porz�dkujemy ko�ci: 
               A: 5, 4, 3. 
               B: 6, 4, 1. 
               Por�wnujemy: 
               5<6 - armi� traci A, 
               4=4 - nikt nie traci - remis, 
               3>1 - armi� traci B, 
               czyli A i B stracili po jednej armii. 
               Rzucano maksymalnie 3 ko��mi. 
               Je�li atakuj�cy mia� w danym pa�stwie wi�cej ni� 3 armie, to rzuca� te� 3 ko��mi. Je�li mia� 3 lub mniej armii, to rzuca� o jedn� ko�ci� mniej, ni� mia� armii. Je�li mia� jedn� armi�, to nie m�g� atakowa�. 
               Na przyk�ad: 
               A ma 5 armii - rzuca 3 ko��mi, 
               A ma 4 armie - rzuca 3 ko��mi, 
               A ma 3 armie - rzuca 2 ko��mi, 
               A ma 2 armie - rzuca 1 ko�ci�, 
               A ma 1 armi� - nie mo�e atakowa�! 
               Broni�cy rzuca� tyloma ko��mi, ile mia� armii (ale nie wi�cej, ni� 3!) - czyli atakuj�cy mia� cz�sto mniejsze szanse. 
               Na przyk�ad: 
               A ma 2 armie. 
               B ma 5 armii. 
               A atakuje, czyli rzuca 1 ko�ci� (o jedn� mniej, ni� ma armii). 
               B broni si�, czyli rzuca 3 ko��mi (pomimo, �e ma 5 armii, to ograniczenie wynosi 3). 
               A rzuci� 5. 
               B rzuci� 2, 6, 4. 
               Porz�dkujemy: 
               A: 5. 
               B: 6, 4, 2. 
               Por�wnujemy najwi�ksz� ko�� od B z jedyn� ko�ci� A: 
               6>5, czyli A przegra�! 
               Je�li kt�ry� gracz przegra� pa�stwo, to ten, kt�ry wygra�, przechodzi� do jego pa�stwa z wszystkimi armiami opr�cz jednej, kt�r� zostawia� w poprzednim pa�stwie. Walk� mo�na by�o przerwa� w trakcie lub atakowa� z innego pa�stwa, lub atakowa� inne pa�stwo. Nie by�o ogranicze� do ilo�ci i miejsca walk. 
               Wszystko to jest zaprogramowane w komputerze. 
               Je�li chcesz zaatakowa� kt�re� pa�stwo, to naje�d�asz strza�k� na swoj� ikon� w twoim pa�stwie, z kt�rego atakujesz, naciskasz strza� - w�wczas na dole powinna pojawi� si� litera 'A' z twoj� ikon�. Nast�pnie naje�d�asz na ikon� przeciwnika w danym pa�stwie, kt�re atakujesz i znowu naciskasz strza�. Powinna pojawi� si� litera 'O' i ikona broni�cego si�. (Je�li chcesz przechodzi� na inne ekrany, to trzymasz kierunek i naciskasz strza� - np. z Europy chcesz i�� do ekranu z Ameryk� Po�udniow� - trzymaj joystick (klawisz) w d�� i naci�nij strza�.) Po tym jeste� ju� gotowy do walki. Mo�esz oczywi�cie nie atakowa� tutaj i i�� gdzie indziej walczy�, ale za���my, �e b�dziesz tu atakowa� - strza�ka musi by� w�wczas na ikonie przeciwnika. 
               Zauwa�my, �e twoja ikona miga. Oznacza to, �e ty musisz rzuca� ko��mi. Polega to po prostu na tym, aby� nacisn�� strza�. Od tego, w jakim momencie naci�niesz, zale�y wylosowanie ko�ci. Po naci�ni�ciu strza�u miga ikona przeciwnika. Teraz on musi rzuci� ko��mi. Polega to na tym, �e musi nacisn�� klawisz '5'. Po tym komputer sam por�wna i odejmie armie. 
               Na dole, obok napis�w 'A     ', 'B     ', pojawi� si� cyfry. Oznaczaj� one, ile armii straci�e� ty i tw�j przeciwnik w tej walce. 
               Na przyk�ad: 
               A       0  -  ty nic nie straci�e�, 
               B       2  -  przeciwnik straci� 2 armie. 
               W tym momencie mo�esz dalej atakowa� (wida�, �e twoja ikona znowu miga) - wystarczy nacisn�� strza�, itd. Mo�esz te� przerwa� walk� i np. atakowa� z innego kraju. Naje�d�asz w tym celu strza�k� na swoje inne pa�stwo, strza�, nast�pnie na pa�stwo przeciwnika, strza�, itd... 
               Uwaga: mo�na atakowa� tylko z pa�stw s�siaduj�cych z danym pa�stwem przeciwnika! (Czasami nawet tu nie mo�na stoczy� walki, np. pomimo �e Sudan graniczy z Europ� Po�udniow�, to nie mo�na mi�dzy tymi pa�stwami walczy�.) 
               Je�li zdob�dziesz ca�y kontynent i utrzymasz go przez ca�� kolejk�, to dostajesz dodatkowe armie w nagrod�. Najwi�cej jest armii za Azj�, najmniej za Australi�: 
                    AZJA.................14 armii, 
                    EUROPA...............10 armii, 
                    AFRYKA...............8 armii, 
                    AMERYKA P��NOCNA.....6 armii, 
                    AMERYKA PO�UDNIOWA...4 armie, 
                    AUSTRALIA............2 armie. 
               Liczb� ko�ci, kt�rymi maksymalnie mo�esz rzuca�, mo�na tu zmieni� (w grze planszowej by�y ustalone na 3). Tutaj na pocz�tku te� jest tak ustalone, ale mo�esz zmieni� to a� do 9 ko�ci - czyli armii jednocze�nie bior�cych udzia� w walce. Nale�y najecha� strza�k� na sztylet, widoczny na dole ekranu obok cyfry 3, nacisn�� strza�, a nast�pnie joystickiem (klawiszami) w g�r� lub d�� ustawi� odpowiedni� liczb� ko�ci. Strza�em ko�czysz ustawianie. 
               Inne mo�liwo�ci: 
               Mo�na najecha� strza�k� na znaczek  i  - Informacja. Po naci�ni�ciu strza�u pojawi si� informacja o posiadanych kontynentach, liczbie zdobytych pa�stw, punkt�w, a tak�e o kartach, jakie posiadasz (o tym p��niej). Gdy naci�niesz joystick (klawisz) w lewo, to wy�wietl� si� informacje o armiach za utrzumanie donych kontynent�w, a tak�e o armiach za okre�lon� kombinacj� kart (liter - to te� zostanie p��niej wyja�nione). Gdy naci�nie si� natomiast joystick (klawisz) w prawo, to pojawi si� tw�j cel (z tym ostro�nie, aby inni nie zobaczyli!). Strza�em wychodzisz z Informacji. 
               Istniej� jeszcze tzw. pakty. Ot�� mo�na zawiera� pakty z przeciwnikiem mi�dzy danymi kontynentami. 
               Na przyk�ad: 
               Ty masz Europ�, a przeciwnik ma Afryk� i nie chcecie si� atakowa� na granicy Europa - Afryka. W�wczas zawierasz pakt z nim i nie atakujecie si� na granicy Europa - Afryka - mo�na w�wczas zb�dne armie przenie�� w inne miejsca. 
               Pakt mo�esz zerwa�, ale przez dwie nast�pne kolejki nie wolno ci jeszcze atakowa�. Zawarcie paktu z jednym przeciwnikiem nie chroni ci� przed atakiem innego gracza lub atakiem tego przeciwnika z innej strony! 
               Aby zawrze� pakt, naje�d�asz na liter�  P , strza�. Pojawia si� tekst paktu. Poni�ej s� informacje o paktach, kt�re ju� posiadasz (jak wida�, mo�na zawrze� max 2 pakty). Roz�wietlone jest imi� przeciwnika, z kt�rym mo�na zawrze� pakt. Joystickiem (klawiszem) w lewo lub prawo wybierasz odpowiednie imi� i naciskasz strza�. W�wczas roz�wietlone zostaje s�owo 'ZAWIERAM'. (Joystickiem (klawiszem) w lewo lub prawo mo�esz go zmieni� na 'ZRYWAM' - je�li chcesz zerwa� zawarty wcze�niej pakt) Naciskasz strza�, w�wczas pod�wietlona jest nazwa twojego kontynentu. Znanym ju� sposobem wybierasz w�a�ciw� nazw�, strza�, nast�pnie wybierasz nazw� kontynentu przeciwnika, strza�. W�wczas pojawiaj� si� 3 ikony. Od lewej: ikona 'z r�k�' pozwala na zawarcie paktu, ikona 'z r�k� skre�lon�' nie pozwala na zawarcie paktu (je�li np. si� pomyli�e� lub przeciwnik si� nie zgodzi�), ikona 'z map�' pozwala przeciwnikowi na obejrzenie mapy przed decyzj� (przegl�danie: klawisz '5' lub joystick SINCLAIR LEFT, zako�czenie strza�em). Je�li najedziesz strza�k� na dan� ikon� i naci�niesz strza�, to odpowiednia akcja zostanie podj�ta. 
               Je�li ju� nie chcesz atakowa�, to naje�d�asz na  K  (koniec) i naciskasz strza�. 

                              2. PRZEMIESZCZANIE ARMII. 

               W tym etapie mo�esz przemie�ci� armie przez maksymalnie 12 granic (nie musisz wszystkich wykorzysta�), i to w ten spos�b, �e np. 1 armi� przez 12 granic, 2 armie przez 6 granic, 3 armie przez 4 granice, itp., czyli ��czna suma 'armio-granic' nie mo�e by� wi�ksza od 12! 
               W tym celu naje�d�asz strza�k� na pa�stwo, z kt�rego przemieszczasz, strza�, nast�pnie na pa�stwo, do kt�rego przemieszczasz, strza�. Wtedy joystickiem (klawiszem) w g�r� przemieszczasz, w d�� cofasz. Strza�em ko�czysz. 
               Armie mo�esz przemieszcza� jedynie przez pa�stwa, kt�re s� twoje. 
               Na przyk�ad: 

               A,B,C - twoje panstwa
                _________________________
               |   |         |          |
               | A |    B    |    C     |
               |   |         |__________|
               |___|_________|

                Rys. 2. Z 'A' mo�esz przemie�ci� do 'B' (2 granice).

                Ale tutaj inaczej:
                A,C - twoje panstwa  B - panstwo przeciwnika
                ________________________
               |   |         |          |
               | A |    B    |    C     |
               |   |         |__________|
               |___|_________|

                Rys. 3. Z 'A' nie mo�esz przemie�ci� do 'C',
                     bo na drodze jest pa�stwo przeciwnika.

               W tym etapie tak�e mo�esz zobaczy� Informacj� i zawrze� Pakt. 
               Koniec etapu -  K . 

                              3. ROZMIESZCZENIE ARMII. 

               W tym etapie rozmieszczasz armie, kt�re dostajesz za utrzymanie kontynentu (jednego lub wi�cej) przez kolejk� lub za to, �e wcale nie walczy�e� w etapie WALKA (2 armie), lub te� mo�esz wymieni� karty na armie. 
               Sytuacja wygl�da nast�puj�co: 
               Mo�esz zrezygnowa� z walki i w�wczas w etapie ROZMIESZCZENIE ARMII dostajesz 2 armie, kt�re mo�na dowolnie rozlokowa� - ale za to nie dostajesz karty z liter�! Je�li walczysz i zdob�dziesz przynajmniej jedno pa�stwo, to masz mo�liwo�� otrzymania kartki z liter� i nazw� pa�stwa (losow�). S� trzy rodzaje kartek: A, J, P. Mo�esz te kartki zbiera� i odpowiedni� kombinacj� kart wymieni� na armie: 
                    AAAAA - 20 armii, 
                      PPP - 10 armii, 
                      AAA - 8 armii, 
                      APJ - 6 armii, 
                      JJJ - 4 armie. 
               To wszystko jest tak�e opisanie w Informacji, kt�r� mo�esz zobaczy�. Joker pozwala na zast�pienie dowolnej karty. Je�li posiadasz pa�stwo, kt�re by�o na kartce, jak� dosta�e�, to automatycznie komputer dodaje ci tam 2 armie. 
               We�my przyk�ad: 
               Po przej�ciu do ROZMIESZCZENIA komputer wypisa� ci na dole: 
                    FLORYDA 
                    P 
               co oznacza, �e wylosowa�e� kartk� z liter� P i pa�stwem FLORYDA. Za���my, �e mia�e� to pa�stwo, wi�c teraz masz w nim o 2 armie wi�cej. Patrzysz na Informacj� i widzisz np., �e masz takie karty: 

                    JOKER 
                    BRAZYLIA    J 
                    FLORYDA     P 

               Czyli mo�esz (ale nie musisz!)  wymieni� powy�sze karty tylko na kombinacj� APJ, gdzie A zast�pisz jokerem (je�li w oknie 'KARTY' s� znaczki strza�ek, to znaczy, �e masz wi�cej kart i aby je zobaczy�, musisz naciska� joystick (klawisze) w g�r� lub d��). Wychodzisz z Informacji. Teraz wymieniasz karty. Nie ma znaczenia, jaka jest kolejno�� literek. Za���my, �e najpierw chcesz da� P. Naje�d�asz na liter�  P , strza�. Widzisz, �e komputer wydrukowa� P. Nast�pnie chcesz J. Naje�d�asz na  J , strza�. Teraz trzeba wymieni� jokera na A. Naje�d�asz na  ?  (oznacza jokera), naciskasz strza�, teraz naje�d�asz na liter�, na kt�r� chcesz wymieni� jokera (w naszym przypadku  A ), strza�. Masz teraz wypisane PJA. Gdyby� si� pomyli�, to wystarczy najecha� na ikon� 'strza�ka w lewo' i nacisn�� strza�, co spowoduje skasowanie ostatniej litery. Wymian� ko�czysz naje�d�aj�c na ikon�  'Enter' , strza�. W tym momencie wida�, �e licznik zwi�kszy� si� o 6 armii (APJ=6 armii). Armie mo�na rozmieszcza� w dowolnych pa�stwach (byleby nale�a�y do ciebie). Naje�d�asz na pa�stwo, strza�. W�wczas joystickiem (klawiszem) w g�r� - rozmieszczasz, w d�� - pobierasz. Strza�em ko�czysz. Jeli rozmie�ci�e� wszystkie armie, to naje�d�asz na  K . Jest to r�wnocze�nie koniec twojej kolejki. 

               Jeszcze sprawa dotycz�ca cel�w. Je�li masz cel, kt�ry polega na zniszczeniu swoich armii lub armii przeciwnika, kt�rego nie ma na planszy, to musisz realizowa� inny cel - zawsze jest wtedy alternatywa, tzn. dwa cele rozdzielone s�owem 'LUB', np.: 

                                    ZNISZCZY� ***
                                         LUB
                                  ZDOBY� 26 KRAJ�W

               Je�li jeste� ***, to _MUSISZ_ zdoby� 26 kraj�w, aby sko�czy�!

          _________________________________________________________________

               Jest to opis podstawowej gry. Do wersji komputerowej dodana zosta�a jeszcze energia armii, co powoduje, �e gra staje si� mniej losowa. Mo�na gra� z energi� lub bez. Armie maj� energi� od 1 do 20 (na pocz�tku 10). Im mniejsza energia, tym gorzej armie walcz� (mo�na ich wi�cej straci� w czasie bitew). Armie trac� energi� w walce (tylko tyle armii traci energi�, ile walczy), a tak�e przy zwyci�skim przej�ciu do pa�stwa akurat zdobytego (tu wszystke armie trac� pewn� energi� na transport). 
               Istnieje opcja pod nazw� 'OGRANICZENIE RUCHU'. Je�li jest ona w��czona, to powoduje, �e armie, kt�re maj� energi� 1 (minimaln�), nie mog� walczy�. 
               Energia ro�nie o 1 co ka�d� kolejk�. 
               W czasie walki opr�cz straconych armii jest wtedy te� wy�wietlana aktualna energia armii (w pa�stwie wszystkie armie maj� t� sam� energi�!), na przyk�ad: 
               A                      10  1  -  atakuj�cy ma aktualn� energi� 10 i straci� 1 armi�, 
               B                      7   3  -  obrona ma aktualn� energi� 7 i straci�a 3 3 armie. 

               O energii przeciwnika mo�na si� dowiedzie�, jad�c strza�k� na jego ikon� i naciskaj�c strza�. 
               Energia armii mo�e by� wybrana we wszystkich trzech rodzajach gry. 

               Jak zosta�o na pocz�tku wspomniane, opisana by�a gra NA ROZKAZ. Teraz zostan� podane r��nice mi�dzy ni� a dwoma pozosta�ymi. 
               Gra CA�Y �WIAT polega na tym, �e nie  ma  cel�w  losowych,  a wygrywa ten, kto zdob�dzie  ca�y  �wiat.  Tutaj  liczba  armii  za utrzymanie kontynentu ro�nie w post�pie  arytmetycznym,  np.  masz Europ�, po 1. kolejce dostajesz 10 armii, ale ju� po 2.  dostajesz 20 armii, po 3. -  30  armii  itd.  -  ale b�dziesz  otrzymywa�  te armie tylko wtedy, gdy ca�y czas utrzymasz dany kontynent! 
               Gra JAK NAJWI�CEJ polega na tym, �e r�wnie� nie ma cel�w losowych, a gra toczy si� przez okre�lon� liczb� kolejek i na ko�cu komputer zlicza, kto zdoby� najwi�cej punkt�w. Punkty licz� si� za: pa�stwa (po 1 punkcie), kontynenty (tyle punkt�w, ile armii za dany kontynent) i dodatkowe cele, kt�re mo�esz sobie wybra� w opcjach. Jest to grupa kilku (do�� trudnych) cel�w dost�pnych dla ka�dego gracza. Ka�dy z uczestnik�w gry mo�e pr�bowa� je zdoby� i w ten spos�b polepszy� bilans punktowy.